Δύο επιστολές στον πρωθυπουργό ενόψει του 13ου Αναπτυξιακού Συνεδρίου

Ρόδος, 11/04/2018

Προς τον κ. Πρόεδρο της Ελληνικής Κυβέρνησης

 

Αξιότιμε  κύριε Πρωθυπουργέ,

 

Σας αποστέλλουμε αυτή την επιστολή για να επαναλάβουμε για μια ακόμα φορά την αντίθεσή μας  στην κατασκευή πυρηνικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο  Άκουγιου. Η  θέση μας αυτή εκφράζει το σύνολο των κατοίκων των νησιών του Αιγαίου αλλά θέλουμε να πιστεύουμε και ολόκληρης της χώρας μας.

Τόσο το Αντιπυρηνικό Παρατηρητήριο Μεσογείου όσο και ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Ρόδου από θέση αρχής είμαστε απολύτως αντίθετοι προς τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας για οποιοδήποτε σκοπό. Θεωρούμε τελείως λανθασμένη και παραπλανητική την άποψη ότι η πυρηνική ενέργεια είναι φτηνή, ανανεώσιμη, «πράσινη», ασφαλής  και γενικότερα ότι αποτελεί λύση του ενεργειακού προβλήματος.  Αντίθετα έχει αποδειχθεί ότι, αν ληφθεί υπόψη ο πλήρης κύκλος παραγωγής της, η πυρηνική ενέργεια  είναι  ακριβή, δεν είναι καθαρή ούτε ανανεώσιμη – αφού στηρίζεται σε σπάνια ορυκτά – και είναι εξαιρετικά επικίνδυνη.

Για τους κινδύνους που εγκυμονεί η λειτουργία ενεργειακών πυρηνικών σταθμών μιλούν εύγλωττα τα τραγικά δυστυχήματα στο Τσερνομπίλ (1986) και  στη Φουκουσίμα (2011) για να αναφέρουμε μόνο τα  δύο πιο πρόσφατα και σοβαρότερα από τα πολλά πυρηνικά ατυχήματα στην ιστορία. Πέρα από το ανθρώπινο λάθος και τις δυνάμεις της φύσης (σεισμός, πλημμύρα, τσουνάμι, κτλ), οι πυρηνικοί σταθμοί μπορεί να γίνουν στόχοι σε περίπτωση πολέμου ή τρομοκρατικών ενεργειών. Τέλος, κάτω από προϋποθέσεις, οι ενεργειακοί πυρηνικοί σταθμοί μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή πυρηνικών όπλων.

Όπως γνωρίζετε από το Μάιο του 2010 έχουν ξεκινήσει προσπάθειες για την ανέγερση του πυρηνικού ενεργειακού σταθμού στο Άκουγιου στα νότια παράλια της Τουρκίας. Πριν από μερικές μέρες πραγματοποιήθηκε η κήρυξη της έναρξης κατασκευής του σταθμού από τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το Ρώσο ομόλογό του Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο σταθμός αναμένεται να τεθεί σε  λειτουργία σύμφωνα με τους δύο ηγέτες  το 2023. Επιπροσθέτως, υπάρχουν σχέδια για έναν ακόμα σταθμό στη Σινώπη για τον οποίο έχει υπογραφεί διακρατική συμφωνία Ιαπωνίας -Τουρκίας ήδη από το 2013.

Έχουμε αγωνιστεί στο παρελθόν για να αποτρέψουμε την κατασκευή του πυρηνικού αυτού σταθμού ενώ γνωρίζουμε ότι έχει συναντήσει ισχυρές αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό της Τουρκίας, ήδη από το 2011, όσο και από άλλες πλευρές συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πέρα από την εγγύτητα του Άκουγιου  προς την ελληνική επικράτεια και μόνον η απόσταση των 200 περίπου χιλιόμετρα από τα Συριακά σύνορα, όπου μαίνονται πολεμικές συγκρούσεις, αποτελεί λόγο μεγάλης ανησυχίας.  Επίσης είναι γνωστό ότι η περιοχή κατασκευής είναι σεισμογενής γεγονός που καθιστά το εγχείρημα ακόμα πιο επισφαλές.

Ένα πυρηνικό ατύχημα στο σχεδιαζόμενο σταθμό είναι βέβαιο ότι θα έχει τραγικές  και ολέθριες περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις στη χώρα μας και ιδίως στα νησιά μας, η οικονομία των οποίων σε μεγάλο βαθμό στηρίζεται στον τουρισμό. Είναι αυτονόητο επομένως ότι η ασφάλεια και η ευημερία στην ευρύτερη περιοχή απειλείται από τα σχέδια αυτά.

Για όλους τους παραπάνω λόγους πιστεύουμε ότι η ανέγερση του πυρηνικού  σταθμού στο Άκουγιου δεν μπορεί να αποτελεί μόνον εσωτερική υπόθεση της χώρας όπου κατασκευάζεται. Οι τρομακτικές, μακροχρόνιες πλανητικών διαστάσεων επιπτώσεις των πυρηνικών δυστυχημάτων  υποστηρίζουν την άποψή μας αυτή. Η παρουσία ενεργειακών πυρηνικών σταθμών στη γεωπολιτικά ασταθή περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής υποθηκεύει τη ζωή και το μέλλον των λαών της ευρύτερης περιοχής.

Το Αντιπυρηνικό Παρατηρητήριο Μεσογείου και ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Ρόδου

1.       ζητούν από την Ελληνική κυβέρνηση να παρέμβει ενεργά προς την κυβέρνηση της Τουρκίας, στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης  και σε όλα τα διεθνή όργανα και σώματα ζητώντας τη ματαίωση της κατασκευής του πυρηνικού σταθμού  στο Άκουγιου στο όνομα της ειρήνης,  της ασφάλειας και της ευημερίας της περιοχής,

2.       ζητούν να συμπεριληφθεί στα συμπεράσματα και στις θέσεις του προσεχούς αναπτυξιακού συνεδρίου στα Δωδεκάνησα  η αντίθεση στη δημιουργία πυρηνικού σταθμού στο Άκουγιου.

3.       καλούν την Ελληνική κυβέρνηση να ενημερώσει τον Ελληνικό λαό  για τις ενέργειες στις οποίες θα προβεί  για το θέμα του Άκουγιου, καθώς και για τα αποτελέσματα των ενεργειών της.

 

Ελπίζουμε ότι το σοβαρότατο αυτό θέμα θα τύχει της ανάλογης προσοχής από την κυβέρνηση και από εσάς προσωπικά.

Με τιμή

Για το Αντιπ. Παρατ. Μεσογείου                            Για το Σύλ. Προστ. Περιβάλλοντος Ρόδου

Ο Πρόεδρος                                                                                 Ο Πρόεδρος

Δρ Σάββας Καραγιάννης                                                             Μιχαήλ Κουλούμπρης

 

——

Ρόδος, 11/04/2018
Προς

τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας

κ. Τσίπρα Αλέξη

Αξιότιμε κ. Πρωθυπουργέ,

Η Ρόδος είναι ο μεγαλύτερος δήμος στο Ν. Αιγαίο, συγκεντρώνει το 50% του πληθυσμού ολόκληρης της περιφέρειας Ν. Αιγαίου, είναι ο ένατος σε πληθυσμό δήμος της χώρας και έχει σημαντική συμβολή στο ΑΕΠ της χώρας. Είναι μια περιοχή που ακόμα και σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες μπορεί να αναπτύσσεται καθώς η οικονομίας της χαρακτηρίζεται από δυναμισμό και εξωστρέφεια.

Η Ρόδος ανήκει στα νησιά της χώρας μας όπου ο τουρισμός αποτελεί βασική «βιομηχανία» από τα μέσα της δεκαετίας του ’60. Έως τώρα, το κυρίαρχο τουριστικό μας πρότυπο χαρακτηρίζεται από προσέλκυση τουριστών σε μαζική κυρίως κλίμακα, έντονη εποχικότητα για 5-6 μήνες, σημαντική εξάρτηση από tour operators και περιορισμένη ενσωμάτωση και αξιοποίηση  τοπικών ιδιαιτεροτήτων στις παρεχόμενες υπηρεσίες και στα προϊόντα.

Η εγκατάλειψη των παραγωγικών δραστηριοτήτων του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα έχουν καταστήσει τον τουρισμό «μονοκαλλιέργεια» για την τοπική οικονομία. Διογκώνεται συνεχώς ως προς τον αριθμό των κλινών προσελκύοντας όλο και μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών μη κανονικά  κατανεμημένων στο έτος, οι οποίοι στην περίοδο αιχμής υπερβαίνουν κατά πολύ τους κατοίκους του νησιού.

Η Ρόδος παρασύρει τα περισσότερα  νησιά της Δωδεκανήσου σε αυτόν τον δρόμο και σε αρκετά σημεία η ζημιά ίσως είναι πλέον μη αναστρέψιμη, όπως στην υποβάθμιση του φυσικού τοπίου, στην εγκατάλειψη της παραγωγικής γης και στον πλούτο της αρχιτεκτονικής παράδοσης.

 

Δυσμενείς επιπτώσεις που μακροπρόθεσμα υποβαθμίζουν το ίδιο το τουριστικό προϊόν, είναι:

Η συνέχιση της απώλειας της αγροτικής γης, η αλλοίωση του αγροτικού τοπίου και της υπαίθρου εν γένει, η άναρχη κατασκευή τουριστικών καταλυμάτων και  παραθεριστικής κατοικίας κοντά στις ακτές, η κατασπατάληση των τοπικών φυσικών πόρων από  την συνεχιζόμενη εκτός σχεδίου δόμηση χωρίς έλεγχο και προγραμματισμό και η δυσανάλογη επιβάρυνση των δημόσιων υποδομών. Οι δημόσιες υποδομές (μεταφορών, υγείας, διαχείρισης νερού και ενέργειας, επεξεργασίας στερεών και υγρών αποβλήτων, συγκοινωνίας, κλπ) και η λειτουργία αυτών καθίστανται ανεπαρκείς και προβληματικές.

Σήμερα ήδη η Ρόδος καλείται να φιλοξενήσει ένα τεράστιο αριθμό επισκεπτών ο οποίος όπως φαίνεται θα αυξάνεται τα επόμενα χρόνια χωρίς οι βασικές της υποδομές να μπορούν να ανταποκριθούν στο βάρος αυτό. Αποτέλεσμα τούτου είναι η κακή πολλές φορές εξυπηρέτηση των επισκεπτών και η υποβάθμιση των υπηρεσιών που φυσικά οδηγούν και θα οδηγήσουν περισσότερο στο μέλλον στην υποβάθμιση του τουριστικού προϊόντος του νησιού, στη μείωση των εσόδων και της καλά αμειβόμενης απασχόλησης.

Η συνεχής μεγέθυνση ενός μόνο τομέα της οικονομίας, όπως ο τουριστικός με οποιοδήποτε κόστος, αποτελεί στρεβλή ανάπτυξη. Η απουσία νέου Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό και αναθεωρημένου/ επικαιροποιημένου Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου συνέβαλε σε αυτό. Αρνητική είναι και η απουσία χωρικού σχεδιασμού σε επίπεδο Δήμου Ρόδου δηλαδή ενιαίου Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου για όλο το νησί της Ρόδου. Τα υπόβαθρα αυτά είναι σημαντικό να ολοκληρωθούν το συντομότερο δυνατό και φυσικά να υπάρχει συμπληρωματικότητα, συνάφεια και συμφωνία μεταξύ των τριών παραπάνω πλαισίων.  Σημαντικό ρόλο θα παίξει εδώ και η επίλυση των προβλημάτων του κτηματολογίου Ρόδου ενός σημαντικού εργαλείου για την ορθή ανάπτυξη του τόπου.

Ειδικότερα οι πολιτικές τουριστικής ανάπτυξης που σχεδιάζονται για τη Ρόδο, προσδιορίζοντας το περιεχόμενο των χωρικών σχεδίων, πρέπει:

ü  να λαμβάνουν υπόψη ποια είναι η «φέρουσα ικανότητα» του τόπου,

ü  να στοχεύουν όχι σε φθηνό και μαζικό αλλά σε ποιοτικό και μοναδικό τουριστικό προϊόν, υποστηρίζοντας και εμπλέκοντας υποχρεωτικά την ανάδειξη του πολιτισμού, του φυσικού χερσαίου και θαλάσσιου περιβάλλοντος, της αγροτικής οικονομίας, της γαστρονομίας

ü  να υποστηρίζουν σταθερή διασύνδεση με τον πρωτογενή (αγροτικά προϊόντα) και τον δευτερογενή – μεταποιητικό  (τρόφιμα /ποτά πιστοποιημένης ποιότητας) τομέα της τοπικής οικονομίας

ü  να προσελκύσουν τουρίστες πρόθυμους να απολαύσουν τη μοναδικότητα του τόπου τον πολιτισμό και το φυσικό περιβάλλον γεγονός που προϋποθέτει την ελαχιστοποίηση του συστήματος all-inclusive που έχει επιβληθεί σήμερα.

ü  να προσελκύσουν επισκέπτες εκτός τουριστικής εποχής (Μάιος – Σεπτέμβριος)  που θα διαθέτουν υψηλότερα ποσά ανά ημέρα εφόσον ενσωματώνονται ειδικευμένες υπηρεσίες και δραστηριότητες

ü  να φροντίζουν  για την ικανοποίηση του τουρίστα/ επισκέπτη και του επιχειρηματία, αλλά και την ικανοποίηση του κατοίκου,

ü   να διασφαλίζουν την αειφορία στο φυσικό περιβάλλον και την τοπική οικονομία

ü  να υπάρχει ρητή πρόβλεψη για επαρκή προσπελασιµότητα σε κάθε παραλία, για να μην συνεχιστεί η ιδιωτικοποίηση του παραθαλάσσιου χώρου και η οικοπεδοποίηση του παράκτιου χώρου,

ü  να αποθαρρύνουν ή και να απαγορεύουν ανάπτυξη νέων κλινών μαζικού τουρισμού και να ενισχύουν την αναβάθμιση (ενεργειακή, αισθητική, λειτουργική) των υφιστάμενων μονάδων, με την εφαρμογή συστημάτων ποιότητας,  προστασίας του περιβάλλοντος και τη χρήση από ειδικές ομάδες του πληθυσμού.

ü  να δίδονται κίνητρα για την απόσυρση και την αλλαγή χρήσης των παλαιών μονάδων που δεν επιδέχονται ουσιαστικό ποιοτικά εκσυγχρονισμό, για την διαφοροποίηση του τουριστικού παρεχόμενου προϊόντος, όπως ο αγροτουρισμός.

ü  Να αποτραπεί  η δημιουργία μεγάλων τουριστικών επενδύσεων, μονοθεματικού και αδιαφοροποίητου χαρακτήρα καθώς οι επενδύσεις αυτές επιφέρουν σημαντικές και μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις στο φυσικό περιβάλλον και στο νησιωτικό  τοπίο έχοντας ταυτόχρονα μικρό οικονομικό αποτέλεσμα για την τοπική οικονομία και μεγάλο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

 

Εν κατακλείδι ζητάμε από τη σημερινή κυβέρνηση μαζί με τους  φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και τους αναπτυξιακούς θεσμούς να κατανοήσουν τις αλλαγές που επιβάλλονται ώστε να οδηγηθούμε όχι σε μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών αλλά σε πιο ποιοτικό τουρισμό.

Για να γίνει αυτό θα πρέπει η  ανάπτυξη  της τοπικής οικονομίας  να στηρίζεται στην έξυπνη και βιώσιμη ανάπτυξη, που είναι πράσινη, αειφορική, ανταγωνιστική και  αποτελεσματική στη χρήση των φυσικών πόρων. Η απλή αύξηση των μεγεθών απλά θα οδηγήσει σε οικονομική και περιβαλλοντική υποβάθμιση του τόπου.

Το προσεχές αναπτυξιακό συνέδριο θα πρέπει αποτελέσει την αφετηρία ενός ειλικρινούς αλλά και αποτελεσματικού διαλόγου για να δρομολογηθούν οι διαδικασίες που θα μας οδηγήσουν το ταχύτερο δυνατόν σε ένα αειφορικό οικονομικό μοντέλο για το νησί της Ρόδου, τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα και το Νότιο Αιγαίο.

Με τιμή

Το ΔΣ